Endoprotezoplastyka biodra – co warto o niej wiedzieć?

Zwyrodnienia stawu biodrowego należą do grupy schorzeń wieku podeszłego, choć jak pokazują statystyki borykają się z nimi coraz młodsze osoby. Kiedy ból w uszkodzonym biodrze uniemożliwia normalne poruszanie, jedyną opcją leczenia staje się endoprotezoplastyka biodra, czyli wycięcie zwyrodniałego stawu i zastąpienie go stawem sztucznym. Zabieg wymaga jednak kilkutygodniowej rehabilitacji.

Według niektórych statystyk, na szeroko rozumiane zmiany zwyrodnieniowe bioder cierpi nawet 60% osób po 65. roku życia. Zwyrodnienia stawu biodrowego dzieli się pierwotne i wtórne. W pierwszym przypadku przyczynami schorzenia są np. nadwaga czy wykonywana przez długi czas ciężka praca fizyczna. – Z kolei na występowanie zwyrodnień wtórnych mają wpływ przede wszystkim mają istniejące wcześniej czynniki. Wśród nich znajdować się mogą m.in. wrodzona dysplazja stawu biodrowego, zmiany urazowe, osteoporoza, choroby układowe oraz liczne zaburzenia: odżywcze głowy kości udowej, metaboliczne czy nabyte w okresie wzrostowo-rozwojowym – powiedział portalowi dziennikzachodni.pl dr n. med. Sławomir Borowik, specjalista ortopedii i traumatologii z Humana Medica Omeda w Białymstoku. Dla wielu pacjentów, zwłaszcza w zaawansowanym stadium choroby, jedyną możliwą metodą leczenia staje się endoprotezoplastyka stawu biodrowego (więcej o endoprotezie tutaj).

Endoprotezoplastyka biodra – wskazania, przebieg, rekonwalescencja

W początkowych fazach choroby zwyrodnieniowej biodra u większości pacjentów próbuje się leczenia farmakologicznego oraz rehabilitacji. Jeśli jednak nie przynoszą one efektów, a dolegliwości bólowe uniemożliwiają normalne poruszanie się, pacjent jest kwalifikowany do endoprotezoplastyki. Jest to operacja polegająca na zastąpieniu zużytych naturalnych powierzchni stawu biodrowego stawem sztucznym, czyli endoprotezą.

Budowa endoprotezy stawu biodrowego jest wzorowana na anatomii naturalnego stawu. Składa się ona z panewki, trzpienia oraz głowy. W zależności od indywidualnego przypadku, lekarz może zalecić pacjentowi wszczepienie protezy przynasadowej (o krótkim trzpieniu), powierzchniowej lub całkowitej. Większość nowoczesnych endoprotez stawu biodrowego wykonana jest z wysokiej jakości stopów metali biokompatybilnych (czyli neutralnych dla organizmu), tytanu oraz kryształków hydroksyapatytu. Niektóre elementy protezy mogą być również wykonane z polietylenu lub specjalnej ceramiki.

Przed endoprotezoplastyką stawu biodrowego u pacjenta przeprowadza się wszystkie niezbędne badania laboratoryjne. Operacja trwa od 60 do 90 minut i najczęściej jest przeprowadzana w znieczuleniu rdzeniowym (od pasa w dół). Na początku chirurg wykonuje cięcie o długości około 20-30 cm wzdłuż biodra pacjenta. Po odcięciu szyjki kości udowej oraz uszkodzonych powierzchni stawu biodrowego sztuczna panewka jest przymocowywana do miednicy, a trzpień – do kości udowej. Całość łączy się głową, wprowadzaną do panewki i mocowaną z trzpieniem. Po zakończonym zabiegu chirurg zszywa nacięcie, pozostawiając w nim dren, którym sączą się płyny ustrojowe.

Po endoprotezoplastyce biodra pacjent przez kilka dni pozostaje w szpitalu. W tym czasie przyjmuje m.in. antybiotyki, środki przeciwbólowe oraz przeciwzakrzepowe (profilaktykę przeciwzakrzepową prowadzi się przez około 6 tygodni). Zdjęcie szwów następuje z reguły po 10-12 dniach, a później rozpoczyna się kilkunastotygodniowy proces rehabilitacji, prowadzony pod nadzorem fizjoterapeuty lub ortopedy. W pierwszych tygodniach po zabiegu pacjentom zaleca się poruszanie o kulach oraz bardzo ostrożne wykonywanie niektórych czynności. Pozwala to zminimalizować ryzyko powikłań, w tym najczęściej występującego zwichnięcia protezy. Powrót do pełnej sprawności trwa około 3 miesięcy.

Należy mieć świadomość, że endoproteza biodra – podobnie jak naturalny staw – stopniowo się zużywa. Z reguły implanty spełniają swoją funkcję przez 10-20 lat. Po tym czasie może się okazać, że zabieg trzeba powtórzyć.